Kültürlerarası İletişim Anabilim Dalı
Kültürlerarası iletişim, farklı kültürlere mensup insanlar arasında etkileşim ve anlam aktarımları, yabancının algılanması, açıklanması ve kültürel farklılıkların gözetilmesi gibi konuları inceleyen bir çalışma alanıdır. Özellikle son 30 yılda, ekonomik ve sosyal gereksinimlere koşut olarak teknolojik gelişmeler de artmıştır.
Bu, kültürlerin birbirleriyle karşılaşma sayılarının, gerek bireysel, gerekse toplumsal boyutta, geometrik bir hızla katlanarak büyümesine neden olmuştur. İnsanlar eğitim, şirket organizasyonları, diplomatik süreçler, turistik geziler, siyasal ve ekonomik kısıtlılıklar gibi nedenlerle farklı kültürlerle temasa yönelmektedir. Bugün kültürlerin karşılaşmaları, iletişimin dil, anlam, kültürel kimliğin kurulma ve müzakere edilme süreçlerini anlamadan teorik bir zemine oturtulamaz. Bu çerçevede çalışma alanı, kültürel etkileşimi anlamaya ve açıklamaya yönelik kuramsal ve görgül bilgi birikimine katkı yapacaktır.
Kültürlerarası iletişim farklı kültürden bireyler arasındaki iletişimi inceler. Kültürlerarası iletişimin geniş çalışma alanı etkileşimsel; benzeşik ve dolaylı; kişilerarası boyutlarda incelenmekte ve kültürlerarası iletişim, karşıt-kültürel iletişim, karşılaştırmalı kitle iletişimi gibi dallara ayrılmaktadır. Kültürlerarası iletişim hem etkileşimsel, hem de kişilerarası nitelik taşır. Karşıt-kültürel iletişim kişilerarası ve benzeşik niteliktedir. Farklı kültürlerin üyelerinin iletişim davranışları arasındaki farklılıklarla ilgilenir. Benzeşik kitle iletişimi ise dolayımlı ve karşılaştırmalı nitelik taşır.
İletişim Etnografisi
İletişim durumlarını, iletişim sürecine katılan bireylerin kültürel ardyöresini ve içinde bulunulan kültürel bağlamı göz ardı etmeden çözümlemeye çalışır. Bunu yaparken, etnografinin kuramsal donanımı ve metodundan yararlanır. İletişim etnografisi özellikle dil aracılığı ile anlam aktarımı sürecini inceleme alanı olarak seçer ve dilbilim, etnografi ve iletişim bilimlerinin önemli kesişme noktalarından birini oluşturur.
Kültür Araştırmaları
Bireylerin farklı kültürlerin üyeleri ile iletişimini incelerken, kültürel kodların farklılığını anlamak gereklidir. Bu ise, öncelikle sürece katılan kültürlerin ayrı ayrı araştırılıp anlaşılmasını zorunlu kılar. Bu nedenle, kültürel çalışmalar kültürlerarası iletişim çalışmalarına temel veri sağlayan ve çıkış noktası niteliğindeki araştırmalardır.
Göç, Kimlik ve Uyum Çalışmaları
Geçen yüzyılın büyük bir bölümünde insan toplulukları çeşitli nedenlerle yaşam alanlarını değiştirmiş, göç etmiştir. Yaşam deneyimleri ve kültürleriyle gittikleri yerlerin yerlileri ile aralarında çıkan iletişim sorunları, kimlik çatışmaları ve uyum problemleri kültürlerarası iletişim disiplininin önemli çalışma alanlarından biridir. Özellikle göç alan ülkeler karşı karşıya kaldıkları göçmen meselesiyle ilgili bilgi üretimine özel önem vermekte ve göç veren ülkelerin akademik çevreleriyle bilimsel işbirliğini desteklemektedirler.
Etnometodolojik Çalışmalar
İletişimin önemli çalışma alanlarından biri olan simgesel etkileşim, simgelerin kültürel nitelikleri nedeniyle, kültürel farklılıkların hesaba katıldığı iletişim durumlarında doğrudan doğruya kültürlerarası iletişim araştırmalarına konu olmaktadır. Kültürlerarası iletişim disiplini, bu sembolik etkileşim araştırmalarında etnometodolojiden yararlanarak, niteliksel bilgi üretmekte ve bu özelliği ile gerçek yaşama niceliksel yöntemle elde edilmiş verilerden daha çok yaklaşmaktadır.
Bu, kültürlerin birbirleriyle karşılaşma sayılarının, gerek bireysel, gerekse toplumsal boyutta, geometrik bir hızla katlanarak büyümesine neden olmuştur. İnsanlar eğitim, şirket organizasyonları, diplomatik süreçler, turistik geziler, siyasal ve ekonomik kısıtlılıklar gibi nedenlerle farklı kültürlerle temasa yönelmektedir. Bugün kültürlerin karşılaşmaları, iletişimin dil, anlam, kültürel kimliğin kurulma ve müzakere edilme süreçlerini anlamadan teorik bir zemine oturtulamaz. Bu çerçevede çalışma alanı, kültürel etkileşimi anlamaya ve açıklamaya yönelik kuramsal ve görgül bilgi birikimine katkı yapacaktır.
Kültürlerarası iletişim farklı kültürden bireyler arasındaki iletişimi inceler. Kültürlerarası iletişimin geniş çalışma alanı etkileşimsel; benzeşik ve dolaylı; kişilerarası boyutlarda incelenmekte ve kültürlerarası iletişim, karşıt-kültürel iletişim, karşılaştırmalı kitle iletişimi gibi dallara ayrılmaktadır. Kültürlerarası iletişim hem etkileşimsel, hem de kişilerarası nitelik taşır. Karşıt-kültürel iletişim kişilerarası ve benzeşik niteliktedir. Farklı kültürlerin üyelerinin iletişim davranışları arasındaki farklılıklarla ilgilenir. Benzeşik kitle iletişimi ise dolayımlı ve karşılaştırmalı nitelik taşır.
İletişim Etnografisi
İletişim durumlarını, iletişim sürecine katılan bireylerin kültürel ardyöresini ve içinde bulunulan kültürel bağlamı göz ardı etmeden çözümlemeye çalışır. Bunu yaparken, etnografinin kuramsal donanımı ve metodundan yararlanır. İletişim etnografisi özellikle dil aracılığı ile anlam aktarımı sürecini inceleme alanı olarak seçer ve dilbilim, etnografi ve iletişim bilimlerinin önemli kesişme noktalarından birini oluşturur.
Kültür Araştırmaları
Bireylerin farklı kültürlerin üyeleri ile iletişimini incelerken, kültürel kodların farklılığını anlamak gereklidir. Bu ise, öncelikle sürece katılan kültürlerin ayrı ayrı araştırılıp anlaşılmasını zorunlu kılar. Bu nedenle, kültürel çalışmalar kültürlerarası iletişim çalışmalarına temel veri sağlayan ve çıkış noktası niteliğindeki araştırmalardır.
Göç, Kimlik ve Uyum Çalışmaları
Geçen yüzyılın büyük bir bölümünde insan toplulukları çeşitli nedenlerle yaşam alanlarını değiştirmiş, göç etmiştir. Yaşam deneyimleri ve kültürleriyle gittikleri yerlerin yerlileri ile aralarında çıkan iletişim sorunları, kimlik çatışmaları ve uyum problemleri kültürlerarası iletişim disiplininin önemli çalışma alanlarından biridir. Özellikle göç alan ülkeler karşı karşıya kaldıkları göçmen meselesiyle ilgili bilgi üretimine özel önem vermekte ve göç veren ülkelerin akademik çevreleriyle bilimsel işbirliğini desteklemektedirler.
Etnometodolojik Çalışmalar
İletişimin önemli çalışma alanlarından biri olan simgesel etkileşim, simgelerin kültürel nitelikleri nedeniyle, kültürel farklılıkların hesaba katıldığı iletişim durumlarında doğrudan doğruya kültürlerarası iletişim araştırmalarına konu olmaktadır. Kültürlerarası iletişim disiplini, bu sembolik etkileşim araştırmalarında etnometodolojiden yararlanarak, niteliksel bilgi üretmekte ve bu özelliği ile gerçek yaşama niceliksel yöntemle elde edilmiş verilerden daha çok yaklaşmaktadır.
Ara
Etkinlik - Çağrı
Hİ'ye Son Eklenenler
Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi